NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN, MIỀN NÚI VIỆT NAM

Dự án Đa dạng hóa sinh kế dựa vào du lịch di sản tại các làng nông, ngư nghiệp Nghệ An

Thời gian qua, cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) đã phối hợp với tỉnh Nghệ An triển khai dự án Đa dạng hóa sinh kế dựa vào du lịch di sản tại các làng nông, ngư nghiệp Nghệ An. Hiệu quả từ dự án đã chứng minh: Phát triển du lịch dựa trên sự đa dạng hóa các di sản và nâng cao năng lực cộng đồng tại nông thôn là một hướng đi cần thiết và đúng đắn.

Dự án Đa dạng hóa sinh kế dựa vào du lịch di sản tại các làng nông, ngư nghiệp Nghệ An thực hiện các hoạt động gồm cung cấp các hạng mục liên quan xây dựng nhà vệ sinh công cộng cho khách du lịch, công trình vệ sinh khép kín tại homestay, xây dựng trung tâm thông tin du lịch (trên cơ sở sử dụng hiện trạng đã có), bảng chỉ dẫn cho khách du lịch, hỗ trợ công tác truyền thông quảng bá điểm đến bằng các ấn phẩm… Dự án được thực hiện tại các xã Nam Trung, Khánh Sơn, Kim Liên (huyện Nam Đàn) và bản Nưa, huyện Con Cuông.

Sau 3 năm triển khai thực hiện, đến nay, dự án đã nghiên cứu, xây dựng kế hoạch và bước đầu triển khai một số mô hình tại huyện Con Cuông. Cụ thể, dự án đã tiến hành khảo sát lấy ý kiến người dân tại bản Nưa trong việc tham gia hoạt động du lịch và đã thành lập các tổ (tổ đón tiếp, lưu trú, ẩm thực, văn nghệ, chế biến sản phẩm địa phương) với sự tham gia của trên 30 người dân địa phương; tổ chức tập huấn kỹ năng đón tiếp phục vụ khách, đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng, trang thiết bị, công tác tuyên truyền quảng bá… Bên cạnh đó, dự án còn tổ chức cho người dân Con Cuông học tập kinh nghiệm phục vụ du lịch cộng đồng trong nước (trên 40 người) và tổ chức cho đoàn 4 người tham gia học tập kinh nghiệm xây dựng và quản lý mô hình du lịch cộng đồng tại Nhật Bản.

Nhảy sạp – nét đặc trưng của đồng bào Thái. Ảnh: Internet

Từ những tác động tích cực của dự án, trong thời gian qua, lượng khách du lịch đến huyện Con Cuông tăng lên so với các năm trước. Cụ thể, khách du lịch đến bản Nưa đã có hơn 4.300 lượt khách; trong đó, khách quốc tế là 200 lượt, khách nội địa là 4.100 lượt; khách lưu trú qua đêm là 2.000 lượt khách. Doanh thu tại điểm du lịch cộng đồng bản Nưa ước đạt 512 triệu đồng; tạo sinh kế cho người dân với thu nhập bình quân 2 triệu đồng/người. Nếu như năm 2017 mới có 18.000 lượt khách thì đến hết quý II năm 2018 đã có 40.000 lượt khách đến huyện Con Cuông với các hoạt động trải nghiệm tham gia du lịch cộng đồng và sinh thái.

Tại huyện Nam Đàn, dự án đã thành lập mô hình Câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Hùng Sơn, xã Vân Diên; tiến hành khảo sát, thăm dò, lựa chọn các hạt nhân có khả năng về hát dân ca Ví, Giặm; tổ chức tập huấn, mua sắm trang phục, nhạc cụ, đạo cụ và xây dựng nhân rộng mô hình hoạt động của câu lạc bộ. Đến nay, các câu lạc bộ đi vào hoạt động ổn định và đã phục vụ tốt các đoàn khảo sát du lịch, phục vụ các đoàn khách du lịch tại nhà hàng… Bên cạnh đó, dự án đã phối hợp với các chuyên gia JICA, Trung tâm bảo tồn phát huy di sản Hội An tiến hành nhiều đợt điều tra khảo sát các công trình kiến trúc, cấu trúc làng, lối sống tại các xã Nam Trung, Khánh Sơn (huyện Nam Đàn). Cùng với đó, dự án tổ chức nhiều cuộc khảo sát, đo đạc, phỏng vấn các hộ dân liên quan và từng bước định hướng trong việc tôn tạo và bảo tồn các ngôi nhà cổ và mô hình làng cổ Hoành Sơn, xã Khánh Sơn, nghiên cứu xây dựng hồ sơ trước mắt trình cấp có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch và bảo tồn các ngôi nhà cổ.

Lễ ra mắt câu lạc bộ Dân ca ví dặm  Hùng Sơn, xã Vân Diên, Nam Đàn. ảnh Báo Nghệ An

Ngoài ra, việc hỗ trợ phát triển những đặc sản của địa phương cũng là một trong những hoạt động chính của dự án. Trong đó, có việc phối hợp với các chuyên gia từ Viện nghiên cứu phát triển ngành nghề nông nghiệp nông thôn Việt Nam (VIRI) để trang bị các máy móc thiết bị và nghiên cứu các sản phẩm từ cam Con Cuông; thiết kế logo, nhãn mác, bao bì, mã vạch, đăng kiểm vệ sinh an toàn thực phẩm các sản phẩm từ Cam như tinh dầu, Mứt, Rượu, Sôcôla, xà phòng, nước cốt… Các chuyên gia đã thiết kế và làm mẫu giỏ đựng cam cho khách du lịch; giỏ đựng cam sử dụng nguyên liệu sẵn có tại địa phương (mây, tre) và dựa trên kỹ thuật đan truyền thống của người dân địa phương. Từ khi dự án triển khai hỗ trợ, sản lượng cam tăng lên rõ rệt, nếu như năm 2016 sản lượng Cam là 70 tấn thì tới năm 2017 sản lượng Cam là 80 tấn và theo dự kiến năm 2018 lượng Cam thu hoạch quả tươi sẽ còn tiếp tục tăng lên; tổng doanh thu của các hộ sản xuất Cam tăng lên so với các năm trước từ mức 250 triệu đồng lên đến 300 triệu đồng/mùa.

Đoàn khảo sát tìm hiểu đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Thái tại bản Nưa huyện Con Cuông. Ảnh: Báo Nghệ An

Dự án cũng đã cử chuyên gia đến từ VIRI hỗ trợ khảo sát đánh giá, tập huấn cho người dân tại các xã Nam Anh, Vân Diên, Kim Liên (huyện Nam Đàn) tổ chức các hoạt động liên quan như: Hỗ trợ máy móc thiết bị và tập huấn cho người dân chế biến, sản xuất các sản phẩm bơ lạc, tương Sa Nam, bột sắn dây, dầu lạc, miến Quy Chính; các sản phẩm được đăng ký mã vạch, tiêu chuẩn đo lường chất lượng theo tiêu chí Vietgap.

Công tác truyền thông quảng bá dự án cũng được thúc đẩy mạnh thông qua nhiều hoạt động. Nổi bật như đã phối hợp với Vụ thị trường Tổng cục Du lịch cùng các doanh nghiệp lữ hành trong nước tổ chức các đoàn Famtrip, Presstrip tham gia khảo sát dịch vụ và viết bài quảng bá điểm đến du lịch huyện Con Cuông nói chung, bản Nưa cùng các bản lân cận nói riêng; tiến hành biên tập và in ấn bản đồ du lịch bản Nưa huyện Con Cuông bằng 3 ngôn ngữ Việt – Nhật – Anh; sách ảnh du lịch Con Cuông bằng song ngữ Việt – Anh; dự án đã thiết kế và lắp đặt các biển chỉ dẫn nhà homestay, vườn Cam bản Pha… Dự án cũng đã tổ chức khảo sát đánh giá các sản phẩm theo mô hình du lịch di sản tại huyện Nam Đàn và viết bài quảng bá các thông tin liên quan về du lịch Nam Đàn trên các báo đài trong và ngoài tỉnh; tiến hành biên tập và in ấn các ấn phẩm liên quan về du lịch huyện Nam Đàn…

Đến nay, có thể thấy dự án đa dạng hóa sinh kế dựa vào du lịch di sản tại các làng nông, ngư nghiệp Nghệ An đã góp phần tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, tích cực trong nhận thức của người dân địa phương, nhất là tại huyện Con Cuông. Thông qua đó, nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương và người dân trong việc bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ tài nguyên môi trường; từng bước chuyển dần cách làm nông nghiệp gắn với phục vụ nhu cầu trải nghiệm của khách du lịch tại các nhà dân homestay. Từ sự đa dạng của các mô hình tạo ra sinh kế, người dân đã tự nguyện đứng ra tổ chức các hoạt động kinh doanh và nhân rộng mô hình du lịch cộng đồng, tham gia các lớp tập huấn do chính quyền địa phương và cơ quan quản lý nhà nước tổ chức.

Nguồn: website huyện Anh Sơn

Share
Share
Ngôn ngữ »